Fahim Karim @Spentaman

سلامونه، دا د انسان مجلې د دولسمې ګڼې لپاره د لیکنو بلنه او د اړوند موضوع پېژندنه ده چې د روان کال د میزان، عقرب، او په میاشتو کې به خپریږي. د تېروو دوو ګڼو په دوام، چې د استعمار اړوند مطالعاتو ته په کې کتنه شوې وه، په دې ګڼه کې هم د تېرو ګڼو په تسلسل د استعماري جګړو او پوځي استعمار په باب په اوو ځانګړو موضوعي استقامتونو کې لیکنې، څېړنې، کتاب‌کتنې، او ژباړې مني. ټول درانه لیکوالان، څېړونکي، او مؤلفین کولای شئ د همدې ګڼې ټوله شرحه زموږ په تحریریه یادښت کې ولولي او خپل لیکلي آثار موږ ته راولېږي. insanmag.com/article/317

دینی مدارس میں ریپ اور جنسی ہراسانی کے بڑھتے واقعات: ’ریپ کے بعد میرے بیٹے کے سر پر قرآن رکھ کر قسم لی کہ والدین کو کچھ نہیں بتانا‘ bbc.in/4z3rgSH

An excerpt from a debate on postmodernism featuring Gayatri Spivak, 1984

په هندي کشمیر کې د پښتنو کلي نه خبر یئ؟ د هند تر ولکې لاندې کشمیر کې پښتانه وايي چې خپله ژبه او کلتور یې ژوندی ساتلی او ورکېدو ته یې نه پرېږدي. دوی کله او څنګه هلته مېشت شول؟ په دغه رپوټ کې ترې خبرېدلی شئ.

که موږ هم په خپل وطن کي یو زیلینسکي درلودلای نو به ولي تور پنجاب ته په سجده سجده ورتللای - عبدالباري جهاني

د فساد فکر مې نشته، خدای حاضر دی خپل ساعت به تېروم، عمر اخر دی اطاعت د اُولوالامر ځکه نه کړم خليفه د زمانې، په زړهٔ کافر دی پلار يې وواژه په بند، وروڼه په توره په ازار د مؤمنانو بهادر دی د اِبليس غوندې مکرونه يې په زړهٔ کې په فریب کې تر اِبليسه لا ماهِر دی په باطِن يې ودانۍ ته نظر نشته په ظاهر که ودانۍ وته ناظر دی د چا زړهٔ به ځنې روغ په دنيا نه وي د خوشال خټک چې چاود ځنې خاطر دی خوشال بابا

کودتاهای پی‌هم تاریخ و مطالعات افغانستان را یکبار دیگر در چنگال استخبارات و نهادهای مرتبط به آنان انداخت و باعث گردید که تاریخ‌نگاری دوباره به حالت عقبش که در زمان جنگهای افغان - انگلیس رواج یافته بود، برگردد. شانزدهمین قسمت لکچرهای تاریخ، به خشونت نیم قرن در افغانستان اختصاص یافته است، که بخش اول آن را در لینک زیر دیده میتوانید: youtu.be/QINXM3Qv4F0

ځکه نه لري پروا بتــــــــان د مشکو هر کمند لري د زلفــــو کان د مشکو چې یې دلته باد په زلفـــــو برابر شي په ختن کې شي قیمت ارزان د مشکو د ارواښاد استاد اول میر او پران تاتهـ دا ګډه سندره به مو بې له شکه نه وي اورېدلې. شعر د عبدالحمید مومند (موشګاف) بابا #پښتو #سندره

@QaniEsmat عجیبه تناقض دی! یو واکمن حجاب په زور تحمیلوي، بل یې په زور لرې کوي؛ خو دواړه د ښځې د ازاد انتخاب حق او دیني قناعت تر پښو لاندې کوي. حریت دا نه دی چې واکمن ستا پر ځای انتخاب وکړي؛ حریت دا دی چې ښځه خپله پرېکړه وکړي، نه د واکمن په زور او نه د سیاستوال په جبر.

Afghan policy has shaped Pak politics & establishment has quietly declared it a failure. pro-establishment lobby is trying to paint terrorism as cultural expression of Pashtuns, idea behind is to give a bailout to establishment, which crafted it all alone dawn.com/news/2037978

Punjab is now openly treating Pakhtunkhwa and Balochistan as its colonies. It has even stopped pretending otherwise.

"خدا تمہیں ہمیشہ قبائلی علاقے جات سے معدنیات لیکر جانے والی ٹرک کی طرح محفوظ رکھے" ~ قبائلی علاقہ جات کی ایک ماں کی اپنے بچے کے لئے دعا #نشرمکرر

Niazbeen @niazbeen93

5 days ago

نیز دہشت گرد کبھی ان معدنیات لے جانے والے ٹرک پر حملہ بھی نہیں کرتے ، اور نا ہی سائٹ پر کوئی دہشت گردی کا مسئلہ ہوتا ہیں ؟؟؟ اپ نے کبھی دیکھا کے ایف ڈبلیو او کے سائٹ یا ٹرک پر حملہ ہوا ہیں ؟

8 75 301 4K 4

The participants strongly urged the Govt of Pakistan to ensure the provision of basic facilities including healthcare education, internet access and other essential services in underdeveloped and sensitive border areas such as Angoor Adda 2. Special Attention to Law and Order 1/

keyboard_arrow_left Previous keyboard_arrow_right Next

د مشر ښاغلي منظور پښتین د وینا پښتو ژباړه: د دې غونډې له جوړوونکیو مننه کوم چې موږ ته یې دا فرصت راکړ چې د درېیمې نړۍ په نوم یادېدونکو سیمو په څنډو کې د یوه تر ټولو په وحشیانه توګه ځپل شوي، پوځي کېدونکي، تر ښکېلاک لاندې (مستعمره) ګرځول شوي او تر ظلم، ستم او ناتار لاندې ساتل شوي ولس په اړه خبرې وکړو. درنو استازیو، د نیاو او عدالت مدافعانو او درنو مېلمنو! لکه څنګه چې ستاسې شعار وایي، د جګړې د قربانیانو غږ پورته کول د ټول بشریت ګډ مسوولیت دی. په تېرو درویشتو(۲۳) کلونو کې زموږ د ولس میلیونونه وګړي د یوې طرحه شوې جګړې په نه ‌درېدونکو لمبو کې سخت ځورېدلي دي او تر اوسه هم وینه تویېدنه روانه ده. د ترهګرۍ پر ضد د پوځي عملیاتو تر نامه لاندې، د پاکستان پوځ په سیستماتیک ډول د بلوچستان د معدني زېرمو بډایه سیمې له اوسېدونکو تشوي. خو آیا تاسو پوهېږئ چې دا ترهګر څوک دي؟ حقیقت دا دی چې په پښتونخوا کې هره ترهګره ډله د پاکستاني پوځ او د پاکستان د استخباراتي ادارو له خوا پخپله جوړېږي، تمویلېږي او روزل کېږي. ان د پاکستان د پوځ لوړپوړو چارواکو، لکه د پاکستان د پوځ مشر جنرال مشرف، د پاکستان د آی‌اېس‌آی مشر جنرال حمید ګل، ډګروال امام، جنرال عبدالقدیر بلوڅ او ګڼو نورو، په ژوندیو تلویزیوني مرکو کې په ښکاره اعتراف کړی چې دا ترهګرې ډلې د دوی په خپلو لاسونو جوړې شوې دي. دوی څه کوي؟ لومړی، د خپلو نیابتي ترهګرو ډلو له لارې په ناارامۍ او ګډوډۍ رامنځته کولو سره د بلوچستان د معدني زېرمو بډایه سیمې بې‌ثباته کوي. وروسته د ترهګرۍ ضد مبارزې تر نامه لاندې پوځي عملیات پیلوي او د دغو عملیاتو په ترڅ کې د بلوچستان د معدني زېرمو او قیمتي فلزاتو بډایه سیمې له سیمه‌ییزو او اصلي اوسېدونکیو تشوي. له ۲۰۰۵ کال راهیسې یې لسګونه د لویې ‌کچې پوځي عملیات او زرګونه کوچني هدفي عملیات ترسره کړي دي، خو د پښتونخوا په هېڅ ګوټ کې یې د سولې یوه نښه هم نه ده رامنځته کړې. برعکس، د پښتونخوا له هغو سیمو څخه یې چې پوځي کړې او د عملیاتو ډګرونه یې ګرځولې دي، معدني زېرمې او قیمتي فلزات لوټ کړي او لا یې هم لوټوي. په ۲۰۰۹ کال کې یې په سوات کې د «راهِ راست» عملیات اعلان کړل. شاوخوا دوه میلیونه وګړي په زور له خپلو پلرنیو کلیو او کورونو بې‌ځایه شول. په همدې ۲۰۰۹ کال کې یې په جنوبي وزیرستان کې د «راهِ نجات» عملیات اعلان کړل او په اورکزیو، کورمه او باجوړ کې یې هم پوځي عملیات ترسره کړل. له هرې سیمې څخه یې نږدې یو میلیون وګړي په زور بې‌ځایه کړل. خو پایله یې څه شوه؟ له پوځي عملیاتو وروسته چې خلک خپلو کورونو ته ستنېدل، نو کورونه، له ګڼه ‌ګوڼې ډک بازارونه او د مېوو بڼونه یې په بشپړه توګه وران او ویجاړ شوي وو. زموږ د زړه د لا زیات درد لامل دا وو چې د کورونو نښلوونکې او برېښنایي اوزار او وسایل، او د نړول شویو کورونو توکي، پوځي چارواکو خصوصي قراردادیانو ته پلورلي وو. بېرته ستانه شوي بې‌ځایه شوي وګړي په خپلو کلیو کې د زمکنیو ماینونو له شبکو سره مخ شول. یوازې د جنوبي وزیرستان په غرنیو کلیو کې د زمکنیو ماینونو ۳۵۸ چاودنې وشوې چې ۱۲۵۰ ملکي وګړي یې ووژل او ۲۷۸ ماشومان یې د ټول عمر لپاره معیوب کړل. د زمکنیو ماینونو چاودنې لا هم د خلکو ژوند خاورې کوي. کله چې بې‌ځایه شوي وګړي خپلو کورونو او کلیو ته ستنېدل، نو ځانونه یې د ګڼو پوځي پوستو په یوه جال کې بند موندل. هغوی اړ ایستل کېدل چې د خپلو څېرو د سکن (scan) کولو او خپل شخصي معلوماتو د پوځي پرسونل په واک کې د ورکولو له لارې سپکوونکې څارنه وزغمي. خو د ظلم او تریخ حقیقت یوه هيښوونکې او دردناکه پېښه دا وه چې د همدې جګړې اصلي تنظیموونکي او هغه کسان چې ترهګر یې جوړ کړي وو، له دغو پوستو څخه بې ‌له کومې پلټنې او له بشپړو پوځي تشریفاتو سره تېرېدل. له پوځي عملیاتو وروسته د دغو سیمو خلک په بشپړه توګه ویجاړ شوي او له امنیت څخه بې‌برخې پاتې شول. په دې سیمه کې خلک له خپلو سیمو وتلي او لا هم وځي. هدفي وژنې، په زوره ورکېدل، له محکمې پرته وژنې، پوځي عملیات، بې ‌پیلوټه الوتکو بریدونه او ډله ‌ییز بې‌ځایه کېدل د دې لاملونه دي. د «ملکي واکمنۍ د ملاتړ په موخه د اقداماتو مقرره» (Action in Aid of Civil Power Regulation) په نوم یوه ظالمانه قانوني مقرره نافذه شوه، څو استبداد قانوني کړي او د دولت هر اقدام، هر دولتي جرم او هر ظلم په بشپړه توګه مشروع وګرځوي. که تاسې یوازې یو ځل دا قانون ولولئ، نو پوه به شئ چې زه د څه په اړه خبرې کوم، زموږ خلک له څه سره مخ دي او زموږ چیغه ولې دومره له درده ډکه او بېړنۍ ده. د پوځ لوړپوړو مشرانو د جګړې پر ضد د مبارزې او بیارغونې لپاره ځانګړې شوې بهرنۍ مرستې، او همدارنګه زموږ د سیمې د کانونو زېرمو او قیمتي فلزاتو د تالا او لوټلو له لارې ځانونه شتمن کړل. خو موږ په یوه نه‌ پایېدونکي کړکېچ کې یوازې پرېښودل شوو او لا هم د هدفي وژنو، په زوره ورکېدنو، د بې‌پیلوټه الوتکو بریدونو، له محکمې پرته وژنو او ډله ‌ییزو بې‌ځایه کېدنو په ګډوډه دوزخي چاپیریال کې راګیر یو. په تېرو دوه‌ ویشتو کلونو کې، د دولت د جګړو پر مهال، ۷۶ زره پښتانه ملکي وګړي وژل شوي دي، چې ماتې شوې کورنۍ او ویجاړ شوي ټاټوبي یې تر شا پرېښي دي. ان تر اوسه ۶۷۰۰ پښتانه لادرکه دي. د دغو جګړو پر مهال دوه لکه او پنځوس زره کورونه او ۳۵ زره دوکانونه په بشپړه توګه ویجاړ شوي دي. د دغو نه‌پایېدونکو کړاوونو په ځواب کې، موږ د ولس په بنسټ ولاړ یو سوله ‌ییز غورځنګ جوړ کړ؛ د پښتون ژغورنې غورځنګ (PTM)، چې مانا یې د پښتنو د ساتنې غورځنګ ده. موږ د بنسټیز عدالت غوښتلو لپاره لاریونونه وکړل او د هدفي وژنو د پای ته رسولو، د وژونکیو زمکنیو ماینونو د پاکولو، د دولت له ملاتړه برخمنې ترهګرۍ د بشپړ بندېدو، زموږ د کانونو او زېرمو د بې‌رحمانه لوټلو د درولو، له محکمې پرته د وژنو د پای ته رسولو او د جګړې د جعلي نندارو د ختمولو غوښتنه مو وکړه. خو زموږ سوله‌ییزې غوښتنې ته په ځواب کې، پر موږ سخت ځپونکي اقدامات وشول، رسنۍ په بشپړه توګه چوپې کړل شوې، زموږ د غورځنګ پر ضد منفي تبلیغات وشول، جعلي لومړني راپورونه (FIRs) او جعلي قضایي محاکمې جوړې شوې، زموږ د مرکزي کمېټې غړي ترور شول او زموږ د مرکزي کمېټې ګڼ غړي زندانونو ته واچول شول. تر اوسه هم د سکر په مرکزي زندان کې زموږ د مرکزي کمېټې غړي حاجي عبدالصمد او علي وزیر بندیان دي. زموږ ولایتي مشر نورالله ترین، حنیف پښتین او فرید اپریدی د پاکستاني پوځیانو له خوا په ناحقه ورک کړل شوي دي او لا هم لادرکه دي. په پای کې یې زموږ ټول غورځنګ د ترهګرۍ ضد قوانینو له مخې غیرقانوني اعلان کړ او د منع شوي سازمان په توګه یې ونوماوه. دوی څو ځله زموږ له سوله‌ ییزو لاریونونو سره د خبرو اترو پر ځای په ژوندیو مرمیو هرکلی کړی دی، لکه د ۲۰۱۸ کال د جون پر درېیمه په جنوبي وزیرستان، وانا کې، د ۲۰۱۹ کال د مې پر شپږویشتمه په شمالي وزیرستان، خړکمر کې او د ۲۰۲۴ کال د اکتوبر پر اتمه په خیبر کې. د دولت امنیتي ځواکونو پر دغو بې‌وسلې او سوله‌ ییزو غونډو مستقیمې ډزې وکړې، زموږ ۲۲ فعال غړي یې ووژل او ۱۰۸ نور یې سخت ټپیان کړل. درنو استازو! دا وضعیت تر هغه څه هم ورهاخوا دی چې ایټالوي لیکوال اګامبن په خپل کتاب کې د «استثنايي حالت» (State of Exception) په اړه ویلي دي. هغه حالت چې اوس د پنجاب تر واکمنۍ لاندې پاکستان لپاره په پښتونخوا کې د تلپاتې پلمې بڼه خپله کړې ده. ان نن هم د خیبر د تیراه درې اوسېدونکي، د مرکزي کورمې خلک او د شمالي وزیرستان د شوال اوسېدونکي د روانو جبري ډله‌ ییزو بې‌ځایه کېدنو کړاو زغمي. یوازې په ۲۰۲۵ او ۲۰۲۶ کلونو کې، د پاکستان د بې‌پیلوټه الوتکو له ۳۰۰ څخه په زیاتو بریدونو او د جیټ الوتکو په بمباریو کې ۸۰۰ ملکي وګړي وژل شوي دي، چې ۷۲ یې تر یوه کال کم عمر لرونکي ماشومان وو. خو له دې ټولو سره سره، نړۍ لا هم د دغو ماشوم وژونکیو درناوی کوي. موږ د هرې اخستل شوي ژوند، هر ترسره شوي ظلم او هر وران شوي کور په اړه شواهد، اسناد او د عیني شاهدانو څرګندونې لرو. نړۍ باید نور د حقایقو پر وړاندې سترګې پټې نه کړي. پاکستاني چارواکي په نړیواله کچه د چاپلوسۍ تر ټولو سترې بېلګې دي. له یوې خوا یې زرګونه ملکي وګړي وژلي او لا هم یې وژني، ډله‌ییز بې‌ځایه کېدل رامنځته کوي، جنګي جرمونه ترسره کوي او د بشري حقونو سختې سرغړونې کوي. خو له بلې خوا، د دې لپاره چې نورې مرستې او سوداګریز امتیازات ترلاسه کړي او نړیوال یې د دوی د سختو جرمونو پر وړاندې سترګې پټې کړي، په نړیوالو غونډو کې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او اروپایي مشرانو ستاینه کوي. موږ له نړیوالې ټولنې، نړیوالې جزایي محکمې، د بشري حقونو له سازمانونو او اروپایي ټولنې څخه غوښتنه کوو چې د دغو سیستماتیکو جرمونو د څېړلو لپاره بېړني اقدامات وکړي. اروپایي ټولنه باید خپلې مرستې، په ځانګړې توګه د GSP+ سوداګریز امتیازاتو اړوند مرستې، ودروي. موږ له دغو ټولو بنسټونو، سازمانونو او دولتونو څخه غوښتنه کوو چې د دې دولتي جګړې قربانیانو ته داسې زمینه برابره کړي چې په نړیواله کچه خپل غږ پورته او خپل کړاوونه بیان کړي. د پښتون ژغورنې غورځنګ بندیان باید خوشې شي: حاجي عبدالسمد، علي وزیر، نورالله ترین، حنیف پښتین او فرید افریدي. ماهرنګ بلوڅ او نور بلوڅ فعالان هم باید خوشې شي. له اورېدو مو مننه. له ستاسو ټولو ډېره مننه

Majeed Qarar @MajeedQarar

6 days ago

څوک چې د دې ویډیو په پیغام پوهېږي، ځان ته افغان وایي او دا ویډیو نه شریکوي، نه مسلمان دی، نه افغان دی!

28 296 727 35K 28

1/ @ZarqaYaftali, respectfully: readers should know you aren't a neutral voice here. Organisations you lead have received Malala Fund grants since 2018. That deserves disclosure. The public record 🧵

Zarqa Yaftali @ZarqaYaftali

a week ago

Over the past decade, and particularly during the past five years of Taliban rule, Malala Yousafzai @Malala and Malala Fund @MalalaFund have remained steadfast in advocating for the rights of women and girls of Afghanistan, girls’ education, and the codification of gender

18 6 34 6K 3

تا چه مخ ورته ښکاره کړ لېونی شو پاس د غرونو په سر ګرځي په سم هم په لذت دې د سرو شونډو کوثر هېڅ کړ د حیات اوبه لاهم د زمزم هم که ناستی د یار د کوی په خاورو مومې باغ و بهار د سکندر دی، ارم هم ~ سکندرخان خټک

کتاب دارالقضاء در افغانستان. نویسنده: عزیزالدین وکیلی پوپلزایی. متن این کتاب را از لنک ذیل بدست آورده میتوانید. drive.google.com/file/d/1Np4NSb…

Look how well he explained the Afghan-Soviet War and its aftermath. But didn’t he repeat himself the same mistakes in the US-Afghan War? We’ve come full circle. 📍Musharraf, Rawalpindi —2007 🇵🇰

Ikram Yōusefzai @Ikramyousefzai

3 weeks ago

Pakistan's first ever viral video, back before social media, when people used to send it to each other via Bluetooth. Even under a brutal dictatorship, we used to have this kind of debates, something that is only a dream in today's democracy 2005: 🇵🇰 Adnan Kakakheli vs Musharraf

75 550 2K 761K 1K

I don’t find Arundhati Roy’s argument convincing. Rather, how we understand nationalism is debatable. She seems to diminish nationalism. But who gets to decide how one should love one’s motherland? There should be a difference between oppressed peoples who support nationalism to protect their identity and rulers who impose their ideology on others, as in Pakistan, where the state imposes its ideology on Sindhis, Baloch, and Pashtuns in an effort to erase their identities.

Nazrana Yousufzai @Nazranausufzai

a week ago

Nationalism of one kind or another was the cause of most of the genocide of the twentieth century. Flags are bits of colored cloth that governments use first to shrink-wrap people's minds and then as ceremonial shrouds to bury the dead. Arundhati Roy,

2 5 36 5K 3